Gündem

İslam: En Yaygın „Resmi Din“

din
10.10.2017

PEW Araştırma Merkezi’nin son çalışmasına göre İslam, en yaygın resmi din konumunda.

PEW Araştırma Merkezi’nin son yaptığı çalışma, dünya genelinde “devlet-din ilişkisi”  hakkında ilginç veriler sunuyor. 199 ülkede yapılan çalışmaya göre, 80’den fazla ülke belli bir dinî görüşü  çeşitli şekillerde tanıyor. Araştırma, ülkeleri resmî dine sahip , tercih edilen/desteklenen dine sahip, resmî dine sahip olmayan / nötr ve belli bir dine karşı olan ülkeler şeklinde değerlendiriyor.

“Resmî Din”

Araştırma sonuçlarına göre, dünya üzerinde 43 devlet resmî dine sahip. İslam’ı resmî din olarak kabul eden 27 ülkenin çoğu Ortadoğu ve Kuzey Afrika bölgesinden: Afganistan, Cezayir, Bahreyn, Bangladeş, Brunei, Komor Adaları, Cibuti, Mısır, İran, Irak, Ürdün, Kuveyt, Libya, Malezya, Maldivler, Moritanya, Fas, Umman, Pakistan, Filistin, Katar, Suudi Arabistan, Somali, Tunus, Birleşik Arap Emirlikleri, Batı Sahra ve Yemen.

9’u Avrupa’dan olmak üzere 13 devlette ise bu uygulama Hristiyanlık için geçerli. Hristiyanlığı resmî din olarak kabul eden ülkeler şu şekilde: Birleşik Krallık, Danimarka, İzlanda, Monako, Kosta Rika, Dominik Cumhuriyeti, Tuvalu ve Zambia.

Resmî din uygulamasına sahip ülkelerde genellikle bu hüküm anayasada yer alıyor. Örnek olarak verilen Afganistan Anayasası’nda konuyla ilgili açık bir hüküm mevcut: “Kutsal İslam Dini, Afganistan İslam Cumhuriyeti’nin resmî dinidir.” Ayrıca anayasada çıkarılan yasaların İslam’ın temel hükümleriyle çelişemeyeceğini ön gören maddeler de bulunuyor.

Resmî dine sahip ülkelerin %63’ünü İslami  yönetimler oluşturuyor. Bu haliyle İslam, dünyada en yaygın resmî din konumunda. Budizmi resmî din olarak kabul eden 2 ülke (Butan ve Kamboçya) araştırmada göze çarparken, dünyada 1 tane Yahudi devleti (İsrail) bulunuyor.

“Gayriresmî Din”: Tercih Edilen ya da Desteklenen Din

PEW’in araştırmasında ele alınan ülkelerin 40’ında belli bir din görüşü gayriresmî olarak destekleniyor. Bunların 28’inde kiliseler devlet desteği alıyor. Devletin desteği arazi tahsisinden direkt para yardımına kadar uzanabiliyor. Bu ülkelerde dinî kurumlar vergiden kısmen veya tamamen muaf tutulurken ayrıcalıklı hukuki statüye sahip oluyorlar.

Araştırmada bu kategoriye örnek olarak verilen Laos’ta şöyle bir anayasa hükmü yer alıyor: “Devlet, Budistlerin ve diğer din adamlarının yasal faaliyetlerine saygı duyar ve korur. Budist keşişleri ve öğrencileri, aynı zamanda diğer dinlerin papazlarını ülkeye ve insanlara faydalı etkinliklere katılmaya teşvik eder.“

Birden çok dini gayriresmî olarak destekleyen ülkelerin başında Rusya Federasyonu geliyor. Hristiyanlık, İslam, Yahudilik ve Budizmi Rusya’nın geleneksel dinleri şeklinde tanımlayan ülkede Ortodoks Patrikhanesinin Rus tarihine katkısı sebebiyle özel bir konumu bulunuyor.

Araştırmada Türkiye de tercih edilen / desteklenen dine sahip devlet konumunda ele alınıyor. 2003’ten 2015’e, imam hatip öğrenci sayısının 63.000’den 1 milyona kadar yükseldiği vurgulanırken İslam’ın bir çok konuda devlet tarafından desteklendiği belirtiliyor.

Nötr Devletler

Araştırmaya göre dünyadaki devletlerin yüzde 53’ünde, 106 ülkede devletin dine karşı nötr bir tavrı bulunuyor. Almanya, Avusturya, Belçika, Hollanda ve İsviçre’nin de aralarında bulunduğu bu ülkelerde herhangi bir dinî görüşün sistematik olarak desteklenmesi söz konusu değil. Ancak, başta ABD olmak üzere bu ülkelerde dinî cemaatlere yasal ve finansal bazı haklar tanınabiliyor.

Din Karşıtı Devletler

Araştırmada öne çıkan bir başka bulgu da kuşkusuz din karşıtı ülkeler üzerine. Çin, Küba, Kuzey Kore, Vietnam ve bazı eski Sovyet ülkelerinin dâhil olduğu grupta hükûmetler dinî kurumlar üzerinde sıkı kontrol uyguluyor.

 

Yorum yazın

İsim

E-Posta (E-posta hesabınız yayımlanmayacaktır)

Bu yazıya dair yorumunuz...

Diğer Gündem Yazıları
ab zirvesi

AB Zirvesinde Liderler Kudüs’ü Konuşacak

AB'nin 28 lideri, savunma ve güvenlik iş birliği, sosyal konular, göç, Kudüs, Rusya, Brexit, ekonomik ve parasal birlik konularını görüşmek...
14.12.2017
merkel mülteci kotası

Merkel “Kötü Örnek” Oldu: AB’de Sığınmacı Kotası Tartışılıyor

Alman Hıristiyan Birlik partilerinin Ekim ayında uzlaştığı mülteciler için “üst sınır uygulaması” AB’nin de gündemine geldi.
14.12.2017
Almanya büyük koalisyon

Almanya’da Yeniden Büyük Koalisyona Doğru

Almanya’da Hristiyan Birlik (CDU/CSU) partileri, hükümeti kurma konusunda ön görüşmeler yapmak için Sosyal Demokrat Partinin (SPD) alacağı k...
14.12.2017

İsveç’te Yılın “Yol Göstericisi” Bir Türk Kadını

İsveç’te Aftonbladet gazetesinin düzenlediği ödül töreninin “yol gösterici” kategorisinde “yılın kahramanı” ödülünü halk oyla...
13.12.2017
Hollanda'da ırkçı yanıt

Hollanda’da Ev Arayan Faslı Aileye Irkçı Yanıt

Hollanda'da ev kiralamak için emlak şirketine başvuran Faslı aile, şirketten "ev sahibi evini sadece Hollandalılara kiralamak istiyor" yanıtın...
13.12.2017
Belçika'da Mevlid programı

Belçika’da Kamu Kanalında Mevlid Programı

Belçika’nın Flaman Bölgesinde yayın yapan VRT kanalı Mevlid Kandili programını yayınladı. Yayın, “açık görüşlü ve saygılı bir to...
13.12.2017

Profesörün Irkçı Tweet’leri Yaptırımsız Kaldı

Almanya’da geçtiğimiz aylarda bir hukuk profesörünün tepki çeken ırkçı söylemleri, “bilim ve ifade özgürlüğü” gerekçesiyle yapt...
12.12.2017
Arakanlı

Yardım Kuruluşları Arakanlı Kimsesiz Çocukların Yanında

Bangladeş merkezli sivil toplum kuruluşu RISDA, Myanmar ordusunun yüzlerce kimsesiz Arakanlı Müslüman çocuğu katlettiğini belirtti. Arakan'da...
11.12.2017