Gündem

İslam: En Yaygın “Resmi Din”

din
10.10.2017

PEW Araştırma Merkezi’nin son çalışmasına göre İslam, en yaygın resmi din konumunda.

PEW Araştırma Merkezi’nin son yaptığı çalışma, dünya genelinde “devlet-din ilişkisi”  hakkında ilginç veriler sunuyor. 199 ülkede yapılan çalışmaya göre, 80’den fazla ülke belli bir dinî görüşü  çeşitli şekillerde tanıyor. Araştırma, ülkeleri resmî dine sahip , tercih edilen/desteklenen dine sahip, resmî dine sahip olmayan / nötr ve belli bir dine karşı olan ülkeler şeklinde değerlendiriyor.

“Resmî Din”

Araştırma sonuçlarına göre, dünya üzerinde 43 devlet resmî dine sahip. İslam’ı resmî din olarak kabul eden 27 ülkenin çoğu Ortadoğu ve Kuzey Afrika bölgesinden: Afganistan, Cezayir, Bahreyn, Bangladeş, Brunei, Komor Adaları, Cibuti, Mısır, İran, Irak, Ürdün, Kuveyt, Libya, Malezya, Maldivler, Moritanya, Fas, Umman, Pakistan, Filistin, Katar, Suudi Arabistan, Somali, Tunus, Birleşik Arap Emirlikleri, Batı Sahra ve Yemen.

9’u Avrupa’dan olmak üzere 13 devlette ise bu uygulama Hristiyanlık için geçerli. Hristiyanlığı resmî din olarak kabul eden ülkeler şu şekilde: Birleşik Krallık, Danimarka, İzlanda, Monako, Kosta Rika, Dominik Cumhuriyeti, Tuvalu ve Zambia.

Resmî din uygulamasına sahip ülkelerde genellikle bu hüküm anayasada yer alıyor. Örnek olarak verilen Afganistan Anayasası’nda konuyla ilgili açık bir hüküm mevcut: “Kutsal İslam Dini, Afganistan İslam Cumhuriyeti’nin resmî dinidir.” Ayrıca anayasada çıkarılan yasaların İslam’ın temel hükümleriyle çelişemeyeceğini ön gören maddeler de bulunuyor.

Resmî dine sahip ülkelerin %63’ünü İslami  yönetimler oluşturuyor. Bu haliyle İslam, dünyada en yaygın resmî din konumunda. Budizmi resmî din olarak kabul eden 2 ülke (Butan ve Kamboçya) araştırmada göze çarparken, dünyada 1 tane Yahudi devleti (İsrail) bulunuyor.

“Gayriresmî Din”: Tercih Edilen ya da Desteklenen Din

PEW’in araştırmasında ele alınan ülkelerin 40’ında belli bir din görüşü gayriresmî olarak destekleniyor. Bunların 28’inde kiliseler devlet desteği alıyor. Devletin desteği arazi tahsisinden direkt para yardımına kadar uzanabiliyor. Bu ülkelerde dinî kurumlar vergiden kısmen veya tamamen muaf tutulurken ayrıcalıklı hukuki statüye sahip oluyorlar.

Araştırmada bu kategoriye örnek olarak verilen Laos’ta şöyle bir anayasa hükmü yer alıyor: “Devlet, Budistlerin ve diğer din adamlarının yasal faaliyetlerine saygı duyar ve korur. Budist keşişleri ve öğrencileri, aynı zamanda diğer dinlerin papazlarını ülkeye ve insanlara faydalı etkinliklere katılmaya teşvik eder.”

Birden çok dini gayriresmî olarak destekleyen ülkelerin başında Rusya Federasyonu geliyor. Hristiyanlık, İslam, Yahudilik ve Budizmi Rusya’nın geleneksel dinleri şeklinde tanımlayan ülkede Ortodoks Patrikhanesinin Rus tarihine katkısı sebebiyle özel bir konumu bulunuyor.

Araştırmada Türkiye de tercih edilen / desteklenen dine sahip devlet konumunda ele alınıyor. 2003’ten 2015’e, imam hatip öğrenci sayısının 63.000’den 1 milyona kadar yükseldiği vurgulanırken İslam’ın bir çok konuda devlet tarafından desteklendiği belirtiliyor.

Nötr Devletler

Araştırmaya göre dünyadaki devletlerin yüzde 53’ünde, 106 ülkede devletin dine karşı nötr bir tavrı bulunuyor. Almanya, Avusturya, Belçika, Hollanda ve İsviçre’nin de aralarında bulunduğu bu ülkelerde herhangi bir dinî görüşün sistematik olarak desteklenmesi söz konusu değil. Ancak, başta ABD olmak üzere bu ülkelerde dinî cemaatlere yasal ve finansal bazı haklar tanınabiliyor.

Din Karşıtı Devletler

Araştırmada öne çıkan bir başka bulgu da kuşkusuz din karşıtı ülkeler üzerine. Çin, Küba, Kuzey Kore, Vietnam ve bazı eski Sovyet ülkelerinin dâhil olduğu grupta hükûmetler dinî kurumlar üzerinde sıkı kontrol uyguluyor.

 

Yorum yazın

İsim

E-Posta (E-posta hesabınız yayımlanmayacaktır)

Bu yazıya dair yorumunuz...

Diğer Gündem Yazıları
DFB Mesut Özil

Almanya | “Özil’e Müteşekkiriz Ancak Irkçılık Suçlamasını Kabul Etmiyoruz”

Almanya Futbol Federasyonu, milli takımı bırakma kararı alan Mesut Özil hakkında açıklama yaptı. Özil için "Üstün formundan dolayı müt...
23.07.2018
Bosna cami

Bosna | Savaşlarda İki Defa Yıkılan Camiden Yeniden Ezan Sesi Yükseldi

İkinci Dünya Savaşı ve Bosna Savaşı sırasında yıkıma uğrayan Bosna Hersek'teki Bajramovic Camisi, törenle üçüncü defa ibadete a...
23.07.2018
Mesut Özil kararı

Almanya | Adalet Bakanı Barley’den Özil Yorumu: “Bu Bir Alarm Sinyalidir”

Türk asıllı Alman futbolcu Mesut Özil'in, Almanya Milli Takımı'nı bıraktığını açıklamasının ardından ülkedeki tartışmalar da alevl...
23.07.2018
İsveç küçük istanbul

İsveç | ‘Küçük İstanbul’ Büyük İlgi Görüyor

İsveç'in Sala kentinde yaşayan marangoz ve ressam Jan Eric Svenberg, İstanbul'un tarihi yapılarının minyatürlerini evinin bahçesinde sergiliy...
23.07.2018
Almanya Türkiye kararı

Almanya | Türkiye’ye Yönelik Yaptırımlar Kaldırılıyor

Almanya Türkiye’yi ziyaret etmek isteyen Alman turistler için seyahat uyarısını hafifletti. Berlin yönetimi, Türkiye’deki Alman şirketler...
23.07.2018
Avusturya ehliyet sınavı

Avusturya | Ehliyet Sınavları Artık Türkçe Yapılmayacak

Avusturya’da Almanca, İngilizce, Slovence ve Hırvatça’nın yanı sıra Türkçe yapılabilen ehliyet sınavları, 2019’dan itibaren Türkçe g...
23.07.2018
Türkiye-Hollanda

Türkiye İle Hollanda, İlişkileri Karşılıklı Olarak Normalleştirme Kararı Aldı

Türkiye ile Hollanda arasındaki ilişkilerde yeni döneme giriliyor. İki ülkenin ilişkileri karşılıklı olarak normalleştirme kararı aldığı a...
23.07.2018

Özil Irkçı Tepkilerin Ardından Alman Milli Takımından Ayrılma Kararı Aldı

Türk asıllı Alman futbolcu Mesut Özil, Twitter hesabından yaptığı bir açıklamayla Almanya Milli Takımı'nı bıraktığını açıkladı. Öz...
23.07.2018